Mở công ty ở Bồ Đào Nha để lấy thẻ cư trú: D2 hay StartUP Visa?
Mở công ty ở Bồ Đào Nha có ba đường dẫn tới thẻ cư trú: D2 (hoạt động độc lập hoặc lập công ty theo kế hoạch kinh doanh, không có vốn tối thiểu theo luật), StartUP Visa (doanh nghiệp đổi mới được vườn ươm có chứng nhận nhận vào) và nhánh đầu tư lập công ty (từ 500.000 € kèm tạo 5 việc làm cố định). Với phần lớn người Việt muốn sang sống và tự kinh doanh, D2 là đường thực tế nhất.
Ba đường khác nhau không chỉ ở số tiền mà ở câu hỏi "anh chị có định sống thật ở Bồ Đào Nha không". Phần dưới đặt chúng cạnh nhau theo số liệu tính đến 11/2026, rồi đi vào hồ sơ từng đường và những chỗ dễ chọn nhầm.
Ba đường lập công ty, đặt cạnh nhau
Bảng dưới gom các điểm khác nhau quan trọng nhất. Số liệu theo luật cư trú Bồ Đào Nha (Luật 23/2007, sửa đổi bởi Luật 61/2025), tính đến 11/2026:
| D2 thông thường | StartUP Visa | Đầu tư lập công ty (ARI) | |
|---|---|---|---|
| Vốn theo luật | Không quy định mức tối thiểu | Không quy định trong luật cư trú | Từ 500.000 € |
| Điều kiện riêng | Hợp đồng dịch vụ, hoặc đã lập công ty, hoặc kế hoạch đầu tư; đủ phương tiện sinh sống | Vườn ươm có chứng nhận nhận vào; đăng ký và được xác nhận trước | Tạo 5 việc làm cố định, giữ ít nhất 3 năm |
| Phải ở bao lâu | Sống thật tại Bồ Đào Nha như cư dân thường | Sống và điều hành dự án tại chỗ | 7 ngày năm đầu, 14 ngày mỗi giai đoạn tiếp theo |
| Gia đình | Quy định đoàn tụ mới, tư vấn viên xác nhận theo hồ sơ | Quy định đoàn tụ mới, tư vấn viên xác nhận theo hồ sơ | Được nộp cùng lúc |
| Hợp với | Người làm tự do, chủ doanh nghiệp nhỏ muốn chuyển hẳn sang | Nhà sáng lập có sản phẩm mới | Nhà đầu tư không định sống phần lớn thời gian ở đó |
Đọc bảng theo cột "Phải ở bao lâu" trước, rồi mới đến cột vốn. Người định chuyển cả gia đình sang sống thì yêu cầu ở thật của D2 không phải là gánh nặng; người vẫn điều hành việc kinh doanh chính ở Việt Nam thì D2 lại là đường sai, dù rẻ hơn nhiều.
D2: đường rộng nhất nhưng phải sống thật ở Bồ Đào Nha
D2 là diện cư trú cho hoạt động nghề nghiệp độc lập. Có ba cách vào: có hợp đồng dịch vụ với khách hàng, hoặc chứng minh đã lập công ty tại Bồ Đào Nha, hoặc trình kế hoạch đầu tư. Luật không đặt mức vốn tối thiểu. Con số "khoảng 11.000 €" hay được nhắc trên mạng thực ra là 12 tháng lương tối thiểu — tức mức phương tiện sinh sống của người nộp, không phải vốn đầu tư.
Mức phương tiện sinh sống tính theo lương tối thiểu Bồ Đào Nha năm 2026 là 920 €/tháng: người nộp 100% (920 €), mỗi người lớn tiếp theo 50% (460 €), mỗi con 30% (276 €). Ví dụ giả định một gia đình vợ chồng và hai con: 920 + 460 + 276 × 2 = 1.932 €/tháng, khoảng 23.184 €/năm, tính đến 11/2026.
Điều người ta hay bỏ qua: D2 là diện cư trú thường, không phải diện đầu tư ở ít ngày. Anh chị phải đăng ký hoạt động với cơ quan thuế và bảo hiểm xã hội Bồ Đào Nha, và khi gia hạn, cơ quan xét sẽ nhìn vào việc doanh nghiệp có hoạt động thật hay không. Một công ty lập ra chỉ để có giấy phép, không doanh thu, không hoá đơn, là hồ sơ yếu nhất ở kỳ gia hạn.
Hồ sơ D2 cần chứng minh những gì
Mỗi hồ sơ D2 cần đi qua bốn câu hỏi. Giấy tờ chỉ là cách trả lời các câu hỏi đó:
- Anh chị sẽ làm gì ở Bồ Đào Nha? Hợp đồng dịch vụ đã ký, giấy chứng nhận đăng ký công ty, hoặc kế hoạch kinh doanh có sản phẩm, khách hàng, chi phí và doanh thu dự kiến.
- Hoạt động đó có khả thi không? Kinh nghiệm trong ngành, khách hàng hoặc nhà cung cấp đã liên hệ, nguồn vốn để chạy những tháng đầu.
- Anh chị có đủ sống trong lúc chờ doanh thu không? Phương tiện sinh sống tối thiểu 12 tháng theo bảng lương tối thiểu, chứng minh bằng sao kê và giải trình nguồn tiền.
- Anh chị có tuân thủ nghĩa vụ ở sở tại không? Mã số thuế, đăng ký hoạt động với cơ quan thuế và bảo hiểm xã hội, chỗ ở, lý lịch tư pháp đã dịch sang tiếng Bồ Đào Nha.
Bộ hồ sơ mạnh là bộ mà bốn câu trả lời khớp nhau: kế hoạch nói cần 30.000 € để chạy năm đầu thì sao kê phải cho thấy khoản đó, và kinh nghiệm của người nộp phải nằm đúng ngành của kế hoạch. Chi tiết cách dựng phần kế hoạch có ở bài viết kế hoạch kinh doanh cho hồ sơ cư trú.
StartUP Visa: khi dự án đủ mới để vườn ươm nhận
StartUP Visa là một nhánh riêng trong luật (điều 89, khoản 4), dành cho doanh nghiệp đổi mới. Điểm khác căn bản: hồ sơ phải được một vườn ươm có chứng nhận nhận vào, và người sáng lập phải đăng ký trước, có xác nhận của IAPMEI — cơ quan nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ của Bồ Đào Nha. Luật 61/2025 khẳng định nhánh này không cần hợp đồng lao động.
Đổi lại, vườn ươm là người gác cửa thứ nhất: họ chọn dự án theo tiêu chí của họ, và không phải dự án nào có kế hoạch kinh doanh cũng được chọn. Với dự án công nghệ, có sản phẩm mẫu và đội ngũ rõ ràng, đây là đường có danh nghĩa tốt hơn D2. Với quán ăn, cửa hàng, dịch vụ quen thuộc thì đường này gần như đóng.
Vai trò của vườn ươm và IAPMEI, thứ tự đăng ký và cách vườn ươm đọc hồ sơ được phân tích riêng ở bài StartUP Visa Bồ Đào Nha: vườn ươm và IAPMEI làm gì.
Nhánh lập công ty 500.000 € và 5 việc làm: dành cho ai
Đây là một trong các nhánh đầu tư lấy thẻ (ARI) còn mở: chuyển từ 500.000 € để lập công ty có trụ sở tại Bồ Đào Nha và tạo 5 việc làm cố định, hoặc tăng vốn một công ty sẵn có với điều kiện tạo 5 việc làm hoặc duy trì 10 việc làm trong đó 5 là cố định, trong ít nhất 3 năm. Khoản đầu tư phải được duy trì 5 năm.
Ưu điểm lớn nhất là yêu cầu ở rất thấp — 7 ngày trong năm đầu, 14 ngày trong mỗi giai đoạn tiếp theo — và gia đình được nộp cùng lúc. Nhánh này hợp với chủ doanh nghiệp vẫn điều hành việc chính ở Việt Nam, muốn mở một chi nhánh hay một công ty thật ở châu Âu và cần quyền cư trú cho gia đình.
Nhược điểm cũng rõ: 5 việc làm cố định là 5 hợp đồng lao động thật, có lương, thuế, bảo hiểm xã hội trong nhiều năm. Đây không phải khoản tiền gửi rồi chờ; người không có kế hoạch kinh doanh thật ở Bồ Đào Nha thì gánh chi phí nhân sự là gánh nặng lớn. Các nhánh đầu tư khác được so ở bài đầu tư lấy thẻ cư trú Bồ Đào Nha.
Chọn đường theo ba câu hỏi
Cả nhà có định sống ở Bồ Đào Nha phần lớn thời gian không? Có thì D2 hoặc StartUP Visa. Không — tức vẫn sống và làm chính ở Việt Nam — thì chỉ các nhánh đầu tư mới hợp, vì D2 đòi sống thật.
Dự án có yếu tố mới đủ để một vườn ươm muốn nhận không? Có sản phẩm công nghệ, đội ngũ, sản phẩm mẫu thì thử StartUP Visa. Kinh doanh dịch vụ, thương mại, ăn uống quen thuộc thì D2 là đường tự nhiên.
Ngân sách có trên 500.000 € và sẵn sàng tuyển 5 người không? Nếu có và muốn ở ít ngày, nhánh đầu tư lập công ty đáng xem. Nếu ngân sách thấp hơn nhiều, đừng cố "gom" cho đủ ngưỡng — một hồ sơ D2 tử tế thường an toàn hơn một khoản đầu tư gượng ép.
Một tình huống giả định. Anh chị là chủ một xưởng gốm ở Bình Dương, muốn mở cửa hàng giới thiệu sản phẩm ở Porto và chuyển cả nhà sang. Hồ sơ hợp là D2: kế hoạch nhập hàng, thuê mặt bằng, khách hàng dự kiến, kèm phương tiện sinh sống cho bốn người. StartUP Visa không hợp vì mô hình không mới; nhánh đầu tư thì thừa vốn mà vẫn phải tuyển 5 người.
Lộ trình thẻ, gia đình và nơi nộp
Cả D2 lẫn StartUP Visa đều đi theo khung chung: thẻ cư trú tạm thời 2 năm, gia hạn mỗi lần 3 năm. Sau 5 năm có thể xin thường trú nếu đủ phương tiện sinh sống, có chỗ ở, có trình độ tiếng Bồ Đào Nha cơ bản và đã đóng đủ thuế, bảo hiểm xã hội. Quốc tịch theo luật mới có hiệu lực từ 19/05/2026 cần 10 năm với người Việt Nam.
Về gia đình: luật đoàn tụ vừa sửa (Luật 61/2025) thông thường đòi người bảo lãnh có 2 năm cư trú, với một số ngoại lệ. Việc người thân của D2 và StartUP Visa có được nộp cùng lúc hay phải chờ hiện chưa được xác minh — anh chị đừng tin bất kỳ lời hứa "cả nhà đi ngay" nào cho hai diện này; tư vấn viên xác nhận theo hồ sơ cụ thể.
Về nơi nộp: Bồ Đào Nha mở Đại sứ quán tại Hà Nội khoảng tháng 02/2026; trước đó việc lãnh sự cho người Việt do Đại sứ quán tại Bangkok đảm nhận. Việc Đại sứ quán tại Hà Nội đã nhận thị thực dài hạn hay chưa cần xác nhận trước khi lên lịch. Điều kiện, giấy tờ và chi phí trọn gói của hai đường D2 và StartUP Visa có ở trang visa lập công ty Bồ Đào Nha.
Câu hỏi thường gặp
Mở công ty ở Bồ Đào Nha cần bao nhiêu vốn để được cấp thẻ?
Với D2, luật không quy định vốn tối thiểu; anh chị cần đủ vốn cho kế hoạch và đủ phương tiện sinh sống (920 €/tháng cho người nộp, tính đến 11/2026). Chỉ nhánh đầu tư lập công ty mới có ngưỡng 500.000 € kèm 5 việc làm cố định.
D2 Bồ Đào Nha có bắt buộc thuê nhân viên không?
Không. D2 không đòi tạo việc làm; người làm tự do có hợp đồng dịch vụ vẫn đi được diện này. Yêu cầu tạo 5 việc làm chỉ áp cho nhánh đầu tư lập công ty từ 500.000 €.
Giữ thẻ D2 có phải ở Bồ Đào Nha cả năm không?
D2 là diện cư trú thường, anh chị phải sống thật và điều hành hoạt động tại Bồ Đào Nha. Khi gia hạn, cơ quan xét nhìn vào hoạt động thực tế. Người muốn ở ít ngày nên xem các nhánh đầu tư.
Mua lại một công ty đang hoạt động ở Bồ Đào Nha có xin D2 được không?
Được, vì D2 chấp nhận người lập hoặc mua doanh nghiệp có kế hoạch kinh doanh khả thi. Cần kiểm kỹ sổ sách, nợ thuế, hợp đồng lao động của công ty trước khi mua, vì những vấn đề cũ sẽ đi theo vào hồ sơ của anh chị.
Từ D2 bao lâu thì có quốc tịch Bồ Đào Nha?
Theo luật quốc tịch có hiệu lực từ 19/05/2026, người Việt Nam cần 10 năm cư trú. Mốc bắt đầu tính và yêu cầu kiểm tra ngôn ngữ đang chờ hướng dẫn, nên không nên lập kế hoạch theo con số cũ 5 năm.
StartUP Visa có dễ hơn D2 không?
Không hẳn. StartUP Visa có thêm hai cửa phải qua là vườn ươm có chứng nhận và xác nhận của IAPMEI. Bù lại hồ sơ có danh nghĩa doanh nghiệp đổi mới. Dự án kinh doanh quen thuộc thì D2 thường thực tế hơn.
Thông tin trong bài là tham khảo theo văn bản và hướng dẫn tại thời điểm cập nhật; quy định có thể thay đổi. Quyết định cấp visa, thẻ cư trú thuộc cơ quan có thẩm quyền.