Đầu tư lấy thẻ cư trú Bồ Đào Nha: những nhánh nào còn mở?
Tính đến 11/2026, chương trình cư trú qua đầu tư của Bồ Đào Nha (ARI, thường gọi là golden visa) còn năm nhánh: tạo từ 10 việc làm; từ 500.000 € cho nghiên cứu khoa học; từ 250.000 € cho sản xuất nghệ thuật hoặc bảo tồn di sản văn hoá; từ 500.000 € mua chứng chỉ quỹ đầu tư không phải bất động sản; và từ 500.000 € lập hoặc tăng vốn công ty kèm 5 việc làm cố định. Mua nhà không còn là một nhánh — đã đóng từ 10/2023.
Mọi nhánh đều đòi giữ khoản đầu tư 5 năm, ở tối thiểu 7 ngày trong năm đầu và 14 ngày trong mỗi giai đoạn tiếp theo; gia đình được nộp cùng lúc. Phần dưới đi qua từng nhánh theo góc nhìn của người bỏ tiền, thứ tự làm hồ sơ và những điểm của luật quốc tịch mới mà nhà đầu tư cần biết.
Cái đã đóng: bất động sản và chuyển vốn thuần
Từ 10/2023, gói luật về nhà ở của Bồ Đào Nha đóng hai nhánh từng phổ biến nhất với nhà đầu tư châu Á: mua bất động sản và chuyển một khoản vốn thuần vào ngân hàng. Hồ sơ nộp theo hai nhánh này sau mốc đó không còn được nhận. Mua nhà ở Bồ Đào Nha vẫn hoàn toàn hợp pháp, nhưng việc mua không tự sinh ra quyền cư trú; căn nhà chỉ có thể là chỗ ở trong một hồ sơ cư trú khác, chẳng hạn hồ sơ D7.
Đây là điểm mà người tìm hiểu cần kiểm kỹ nhất, vì trên mạng vẫn còn rất nhiều trang viết theo luật cũ, kể cả trang có ngày cập nhật gần đây. Một dấu hiệu nhận biết nhanh: bài nào còn hướng dẫn mua căn hộ ở Lisboa hay Algarve để được cấp thẻ là bài đã lỗi thời hoặc cố tình gây nhầm.
Tương tự, Tây Ban Nha đã bãi bỏ hẳn chương trình golden visa từ 03/04/2025. Người có vốn muốn cư trú ở Tây Ban Nha nay phải đi các diện có điều kiện riêng như doanh nhân hoặc cư trú không lao động. Vì vậy, khi nói "đầu tư lấy thẻ" ở ba nước Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Pháp, hiện chỉ còn năm nhánh dưới đây của Bồ Đào Nha.
Năm nhánh còn mở và mức tối thiểu
Theo trang chính thức của cơ quan di trú Bồ Đào Nha (AIMA), tính đến 11/2026:
| Nhánh | Hình thức | Mức tối thiểu |
|---|---|---|
| Tạo việc làm | Tạo từ 10 việc làm tại Bồ Đào Nha | Luật không ghi số tiền |
| Nghiên cứu khoa học | Chuyển vốn vào hoạt động nghiên cứu của tổ chức thuộc hệ thống khoa học – công nghệ quốc gia | 500.000 € |
| Văn hoá, nghệ thuật | Đầu tư hoặc hỗ trợ sản xuất nghệ thuật, bảo tồn di sản văn hoá qua tổ chức công hoặc được công nhận | 250.000 € |
| Quỹ đầu tư | Mua chứng chỉ quỹ không phải bất động sản theo luật Bồ Đào Nha, kỳ hạn từ 5 năm, ít nhất 60% đầu tư vào công ty có trụ sở tại Bồ Đào Nha | 500.000 € |
| Lập hoặc tăng vốn công ty | Lập công ty kèm 5 việc làm cố định, hoặc tăng vốn kèm 5 việc làm mới / duy trì 10 việc làm (5 cố định), trong ít nhất 3 năm | 500.000 € |
Nhánh văn hoá có ngưỡng thấp nhất, nhưng khoản tiền này là khoản hỗ trợ — nó không sinh lời và thường không lấy lại được. Bốn nhánh còn lại về nguyên tắc là khoản đầu tư có thể thu hồi, kèm rủi ro kinh doanh tương ứng. So sánh hai nhánh chỉ bằng con số ngưỡng là so sai.
Đọc từng nhánh như người bỏ tiền
Quỹ đầu tư: hỏi về quỹ trước, hỏi về thẻ sau. Nhánh được chọn nhiều nhất vì người đầu tư không phải tự điều hành. Câu hỏi cần đặt: quỹ do ai quản lý, đầu tư vào ngành gì, phí quản lý và phí thoát vốn ra sao, cuối kỳ thu hồi vốn thế nào, quỹ có đáp ứng tỷ lệ 60% vào công ty Bồ Đào Nha suốt thời gian giữ không. Quỹ không còn đủ điều kiện giữa chừng là rủi ro trực tiếp cho thẻ của anh chị.
Lập công ty: hợp với người có kế hoạch kinh doanh thật. Ngoài 500.000 €, anh chị gánh lương, thuế, bảo hiểm xã hội của 5 người trong nhiều năm. Nhánh này hợp với doanh nghiệp Việt Nam muốn mở hiện diện ở châu Âu, không hợp với người chỉ cần thẻ.
Tạo 10 việc làm: không có ngưỡng tiền nhưng nặng nhất về vận hành. Mười hợp đồng lao động thật phải được duy trì; chi phí thực tế thường cao hơn nhiều so với cái tên "không quy định số tiền".
Nghiên cứu khoa học và văn hoá: kiểm tổ chức nhận tiền. Khoản tiền phải đi vào tổ chức thuộc danh sách được công nhận. Hồ sơ cần văn bản xác nhận của tổ chức đó; anh chị nên tự kiểm tư cách tổ chức thay vì tin vào lời giới thiệu.
Giữ khoản đầu tư 5 năm và quy định 7 ngày, 14 ngày
Mọi nhánh đều đòi cam kết duy trì khoản đầu tư 5 năm. Rút vốn trước hạn, bán chứng chỉ quỹ giữa chừng hay giải thể công ty khiến điều kiện gia hạn không còn. Vì vậy dòng tiền gia đình trong 5 năm phải được tính trước: khoản đầu tư không phải tiền dự phòng.
Yêu cầu ở tối thiểu là điểm hấp dẫn nhất của ARI so với các diện cư trú thường: 7 ngày trong năm đầu, 14 ngày trong mỗi giai đoạn tiếp theo. Một gia đình vẫn sống và làm việc chính ở Việt Nam có thể giữ thẻ bằng một chuyến đi mỗi năm hoặc hai năm. Nên giữ lại vé máy bay, xác nhận lưu trú và dấu xuất nhập cảnh, vì đây là chứng cứ khi gia hạn.
Mặt trái của việc ở ít: thời gian ở ít không tự biến thành sự gắn bó với Bồ Đào Nha. Khi tính tới thường trú hay quốc tịch, những yêu cầu khác như tiếng Bồ Đào Nha cơ bản hay mốc cư trú vẫn phải đáp ứng — chuyện này cần bàn ngay từ đầu nếu mục tiêu cuối là hộ chiếu chứ không chỉ là thẻ.
Thứ tự làm hồ sơ
Hồ sơ ARI có nhiều bước phụ thuộc nhau; làm sai thứ tự là mất vài tuần chờ. Trình tự thường gặp:
- Chọn nhánh và kiểm đơn vị nhận vốn (quỹ, công ty, tổ chức nghiên cứu hoặc văn hoá) trước khi chuyển bất kỳ khoản nào.
- Lấy mã số thuế Bồ Đào Nha và mở tài khoản ngân hàng tại Bồ Đào Nha.
- Chuyển vốn từ Việt Nam đúng thủ tục ngoại hối; giữ đủ chứng từ nguồn gốc tiền. Phần này phức tạp hơn người ta nghĩ, xem bài chuyển tiền đầu tư ra nước ngoài từ Việt Nam.
- Thực hiện khoản đầu tư và lấy xác nhận chuyển vốn của ngân hàng tại Bồ Đào Nha.
- Chuẩn bị giấy tờ cá nhân: lý lịch tư pháp cấp trong vòng 3 tháng, có xác nhận của cơ quan đại diện Bồ Đào Nha và dịch sang tiếng Bồ Đào Nha; bảo hiểm y tế; xác nhận không nợ thuế và bảo hiểm xã hội.
- Đăng ký trước trực tuyến trên cổng ARI, nộp hồ sơ cho cả gia đình, rồi đặt lịch lấy sinh trắc học.
Lý lịch tư pháp có hạn dùng ngắn nên xin gần cuối. Thời gian xét hồ sơ ARI hiện chưa có mốc được xác minh — cơ quan di trú có kế hoạch xử lý hồ sơ tồn đọng; đừng tin con số cố định nào.
Gia đình nộp cùng lúc: ai được tính
Đây là lợi thế rõ nhất của ARI sau khi luật đoàn tụ gia đình được sửa năm 2025. Trong khi nhiều diện cư trú thường đòi người bảo lãnh có 2 năm cư trú trước khi đón người thân, người giữ ARI được nộp đoàn tụ gia đình cùng lúc với hồ sơ của mình.
Thành viên được tính gồm: vợ/chồng; con đến 17 tuổi; con 18 đến 25 tuổi còn phụ thuộc, độc thân và đang đi học; cha mẹ phụ thuộc. Mỗi quan hệ cần giấy tờ chứng minh — giấy đăng ký kết hôn, khai sinh, xác nhận đang học, giấy tờ chứng minh sự phụ thuộc của cha mẹ — tất cả dịch và hợp pháp hoá theo yêu cầu.
Chỗ hay vướng: con vừa qua 25 tuổi, hoặc con đã đi làm, không còn được tính là phụ thuộc. Gia đình có con sắp tới mốc tuổi nên tính thời điểm nộp; chậm vài tháng có thể khiến một người con phải đi đường hồ sơ riêng.
Thẻ, gia hạn, thường trú và quốc tịch theo luật mới
Thẻ ARI tạm thời có thời hạn 2 năm. Từ 16/02/2026 việc gia hạn chỉ làm trực tuyến trên cổng gia hạn của cơ quan di trú. Thời hạn mỗi lần gia hạn của riêng ARI đang được cập nhật; theo khung chung của luật cư trú, thẻ tạm thời được gia hạn mỗi lần 3 năm.
Về quốc tịch, luật mới có hiệu lực từ 19/05/2026 nâng thời gian cư trú với công dân các nước ngoài khối nói tiếng Bồ Đào Nha và EU, gồm Việt Nam, lên 10 năm (trước đây là 5 năm). Hồ sơ nộp trước ngày hiệu lực vẫn xét theo luật cũ. Mốc bắt đầu tính 10 năm, yêu cầu kiểm tra ngôn ngữ, và việc người giữ ARI có phải duy trì đầu tư thêm hay không vẫn chờ quy chế hướng dẫn.
Nói thẳng: ai được tư vấn "đầu tư hôm nay, 5 năm sau có hộ chiếu châu Âu" là đang nghe theo luật đã hết hiệu lực với người Việt. ARI vẫn là con đường tốt để có quyền cư trú cho cả gia đình mà không phải chuyển hẳn sang sống, nhưng nên quyết định dựa trên giá trị của chính tấm thẻ, không dựa trên lời hứa về quốc tịch.
Chi phí và cấu trúc khoản đầu tư: vì sao không có con số trọn gói
Tổng chi phí của một hồ sơ ARI gồm ba phần khác nhau: khoản đầu tư (tiền của anh chị, nằm trong quỹ hay công ty), lệ phí nhà nước cho từng thành viên, và phí dịch vụ pháp lý, dịch thuật, ngân hàng. Phần thứ nhất lại phụ thuộc vào nhánh và cấu trúc cụ thể: quỹ nào, kỳ hạn bao lâu, phí quản lý thế nào, gia đình bao nhiêu người.
Vì cấu trúc khoản đầu tư khác nhau theo từng hồ sơ và các điều khoản đang được xác nhận lại theo luật mới, bài này không nêu một con số trọn gói. Anh chị cần một buổi tư vấn riêng để được trình bày cấu trúc cụ thể, kèm rủi ro và phương án thoát vốn cuối kỳ.
Khi so báo giá giữa các nơi, hãy hỏi ba câu: khoản nào là tiền đầu tư sẽ thu hồi, khoản nào là phí không hoàn lại, và ai chịu trách nhiệm nếu đơn vị nhận vốn không còn đủ điều kiện giữa chừng. Thông tin chung về chương trình có ở trang cư trú qua đầu tư Bồ Đào Nha; Roli Partners sẵn sàng trao đổi cấu trúc phù hợp với gia đình anh chị.
Câu hỏi thường gặp
Mua nhà ở Bồ Đào Nha còn được cấp thẻ cư trú không?
Không. Nhánh bất động sản đã đóng từ 10/2023. Mua nhà vẫn hợp pháp và căn nhà có thể là chỗ ở trong một hồ sơ cư trú khác như D7, nhưng việc mua nhà không tự sinh ra quyền cư trú.
Nhánh đầu tư nào của Bồ Đào Nha có ngưỡng thấp nhất?
Nhánh hỗ trợ sản xuất nghệ thuật và bảo tồn di sản văn hoá, từ 250.000 € tính đến 11/2026. Đây là khoản hỗ trợ, thường không sinh lời và không thu hồi, nên khác bản chất với khoản đầu tư vào quỹ hay công ty.
Giữ thẻ đầu tư Bồ Đào Nha phải ở bao nhiêu ngày?
Tối thiểu 7 ngày trong năm đầu và 14 ngày trong mỗi giai đoạn tiếp theo. Nên giữ vé, xác nhận lưu trú và dấu xuất nhập cảnh làm chứng cứ khi gia hạn thẻ.
Đầu tư vào quỹ có phải tự điều hành gì không?
Không, quỹ do công ty quản lý quỹ vận hành. Nhưng anh chị cần kiểm quỹ có đáp ứng điều kiện của luật cư trú suốt 5 năm không, phí quản lý, phí thoát vốn và cách thu hồi vốn cuối kỳ.
Con 20 tuổi có đi cùng theo hồ sơ đầu tư được không?
Được nếu con còn phụ thuộc, độc thân và đang đi học; luật tính con từ 18 đến 25 tuổi trong các điều kiện này. Con đã đi làm hoặc đã kết hôn thì phải đi hồ sơ riêng.
Đầu tư lấy thẻ Bồ Đào Nha bao lâu có quốc tịch?
Theo luật có hiệu lực từ 19/05/2026, người Việt Nam cần 10 năm cư trú. Mốc bắt đầu tính và các yêu cầu đi kèm với người giữ thẻ đầu tư vẫn chờ quy chế hướng dẫn, nên không có mốc nào được hứa trước.
Thông tin trong bài là tham khảo theo văn bản và hướng dẫn tại thời điểm cập nhật; quy định có thể thay đổi. Quyết định cấp visa, thẻ cư trú thuộc cơ quan có thẩm quyền.