Giữ thẻ không lao động Tây Ban Nha có được làm online không?

Không. Người giữ thẻ cư trú không lao động Tây Ban Nha không được làm việc dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả làm từ xa cho công ty Việt Nam, nhận dự án tự do qua mạng hay điều hành kinh doanh online. Hướng dẫn của Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Hà Nội ghi thẳng thị thực này không cho phép làm việc.
Hơn nữa, người đang giữ thẻ không lao động cũng không được chuyển sang diện du mục số với lý do mình đã làm từ xa. Vì vậy người cần tiếp tục làm việc phải chọn đúng diện ngay từ đầu, thay vì vào trước rồi tính sau.
Căn cứ của lệnh cấm và vì sao nó chặt
Diện cư trú không lao động (Residencia no lucrativa) được thiết kế cho người sống bằng tài sản hoặc thu nhập thụ động sẵn có. Chính vì không làm việc nên ngưỡng tài chính được đặt ở mức 400% IPREM: nhà nước muốn chắc người đến có đủ tiền sống mà không cần tham gia thị trường lao động. Hướng dẫn của Đại sứ quán Hà Nội cho diện này ghi rõ thị thực không cho phép làm việc, và tài liệu hỏi đáp của cơ quan cấp phép xác nhận người giữ thẻ không được chuyển sang diện du mục số với lý do đã làm từ xa.
Nhiều trang quảng cáo cũ viết rằng "làm online cho công ty nước ngoài thì không ai biết". Cách nghĩ đó bỏ qua một điều: khi đã sống ở Tây Ban Nha hơn 183 ngày, anh chị trở thành người cư trú thuế và phải khai thu nhập toàn cầu. Một khoản lương đều đặn từ công ty Việt Nam sẽ nằm ngay trong tờ khai, mâu thuẫn trực tiếp với diện đang giữ.
Những việc bị coi là làm việc
Làm thuê từ xa cho công ty ở Việt Nam hay nước khác. Dù không có khách hàng nào ở Tây Ban Nha và tiền lương trả vào tài khoản Việt Nam, đây vẫn là hoạt động lao động. Diện dành cho trường hợp này là du mục số, không phải không lao động.
Nhận dự án tự do qua mạng. Thiết kế, lập trình, dịch thuật, dạy học trực tuyến, viết nội dung có thu tiền đều là hoạt động nghề nghiệp. Số lượng ít hay nhiều không làm thay đổi bản chất.
Bán hàng online, livestream có thu nhập. Kinh doanh qua sàn thương mại điện tử hay mạng xã hội, kể cả khi hàng gửi từ Việt Nam, nhiều khả năng bị coi là hoạt động kinh tế. Trường hợp này nên hỏi luật sư trước, đừng tự kết luận.
Điều hành công ty ở Việt Nam hằng ngày. Làm chủ cổ phần và nhận cổ tức là thu nhập thụ động. Nhưng trực tiếp họp hành, ký duyệt, quản lý nhân sự mỗi ngày lại gần với làm việc. Ranh giới giữa hai tình huống cần luật sư xem từng hồ sơ cụ thể.
Những khoản thu nhập vẫn được giữ
Diện này không bắt anh chị từ bỏ thu nhập, mà chỉ cấm tạo ra thu nhập bằng sức lao động. Các khoản thụ động sau đây là chính nguồn tiền mà diện này hướng tới:
- Lương hưu từ Việt Nam hoặc nước khác, trả đều hằng tháng.
- Tiền cho thuê nhà, căn hộ, mặt bằng, có hợp đồng và đã kê khai thuế.
- Cổ tức từ cổ phần nắm giữ, không kèm vai trò điều hành hằng ngày.
- Lãi tiền gửi, lãi trái phiếu, lợi nhuận từ quỹ đầu tư.
- Tiền bán tài sản đã có từ trước, như tiền bán nhà hay bán cổ phần.
Mọi khoản trên vẫn phải khai thuế đúng khi anh chị là người cư trú thuế ở Tây Ban Nha. Không làm việc không có nghĩa là không có nghĩa vụ thuế; bài thuế thu nhập khi cư trú Tây Ban Nha nói kỹ phần này. Nên gặp chuyên gia thuế trước khi sang, không phải sau khi nhận thư của cơ quan thuế.
Cái bẫy "vào trước bằng không lao động, chuyển sau"
Có một lối nghĩ khá phổ biến: dùng sổ tiết kiệm để xin diện không lao động vì hồ sơ có vẻ đơn giản, sang rồi vẫn làm online, đến kỳ gia hạn thì đổi sang du mục số. Lối nghĩ này vấp đúng điểm cơ quan cấp phép đã nói rõ: người giữ thẻ không lao động không được chuyển sang du mục số với lý do đã làm từ xa. Lý do đó đồng nghĩa với việc tự thừa nhận đã vi phạm điều kiện của thẻ đang giữ.
Hệ quả thực tế không dừng ở một lần từ chối. Một hồ sơ gia hạn hoặc chuyển diện có dấu hiệu làm việc trái phép có thể ảnh hưởng tới các lần xin sau, kể cả cư trú dài hạn sau 5 năm. Nếu thẻ không được gia hạn, chuỗi cư trú liên tục dùng để tính mốc thường trú và quốc tịch cũng bị đứt.
Nếu ngay từ bây giờ anh chị biết mình sẽ làm việc, dù chỉ vài giờ một tuần, thì diện không lao động không phải lựa chọn đúng.
Một câu mẫu nên tránh khi phỏng vấn hoặc viết thư động cơ: "Sang đó vẫn giữ một ít việc với công ty cũ cho đỡ buồn". Câu đó, dù nói vui, đủ để cán bộ xét nghi ngờ mục đích. Câu đúng tinh thần diện này là mô tả kế hoạch sống: nghỉ hưu sớm, chăm sóc gia đình, học tiếng, sống bằng khoản tiền đã tích luỹ và giải trình được.
Người cần làm việc nên chọn diện nào từ đầu
Chọn diện theo nguồn thu nhập thật, không theo hồ sơ có vẻ dễ. Bảng dưới đây gom các tình huống thường gặp:
| Tình huống của anh chị | Diện nên xem | Điểm cần biết |
|---|---|---|
| Làm thuê từ xa cho công ty ngoài Tây Ban Nha | Du mục số | Công ty hoạt động từ 1 năm, hợp đồng từ 3 tháng, đóng bảo hiểm xã hội tại Tây Ban Nha |
| Làm tự do, khách hàng chủ yếu ở nước ngoài | Du mục số | Việc từ công ty Tây Ban Nha tối đa 20% tổng khối lượng |
| Một người làm từ xa, người kia ở nhà | Du mục số cho người làm, người kia đi theo | Người thân đi theo diện này được làm việc |
| Muốn mở dự án kinh doanh đổi mới | Doanh nhân | Bắt buộc có báo cáo thuận lợi của ENISA |
| Không làm gì, sống bằng tiền sẵn có | Không lao động | Cấm làm việc, gia hạn cần sống trên 183 ngày mỗi năm |
Điều kiện chi tiết của diện du mục số khi làm cho công ty Việt Nam có ở bài làm từ xa cho công ty Việt Nam có xin du mục số được không.
Gia đình có một người cần làm việc
Tình huống hay gặp trong tư vấn: người chồng làm quản lý từ xa cho công ty ở Việt Nam, người vợ nghỉ việc để chăm con, gia đình có sẵn một khoản tiết kiệm. Nhiều người định cho cả nhà xin không lao động bằng khoản tiết kiệm đó. Cách đúng hơn là người chồng đứng đơn diện du mục số, vợ và con đi theo với tư cách người thân. Mức thu nhập phải chứng minh lúc đó tính theo lương tối thiểu liên ngành, cộng thêm phần cho từng người thân.
Cách xếp này có thêm một lợi ích: người thân đi theo diện du mục số được làm việc tại Tây Ban Nha. Nếu sau một năm người vợ muốn đi làm lại, gia đình không phải làm lại hồ sơ. Ngược lại, cả nhà giữ thẻ không lao động thì không ai được làm, kể cả việc bán thời gian.
Năm câu tự hỏi trước khi chọn diện không lao động
Trả lời thật cả năm câu dưới đây. Chỉ cần một câu là "có" hoặc "chưa chắc", nên nói chuyện với tư vấn viên về diện khác trước khi bắt đầu làm giấy tờ:
- Trong 2 năm tới, anh chị có định nhận bất kỳ khoản tiền nào từ công việc mình trực tiếp làm không?
- Công ty ở Việt Nam có cần anh chị họp, ký duyệt hoặc xử lý việc hằng tuần không?
- Thu nhập thụ động cộng tiền tiết kiệm có đủ sống ít nhất 3 năm mà không phải đi làm?
- Anh chị có sẵn sàng ở Tây Ban Nha hơn 183 ngày mỗi năm, nghĩa là về Việt Nam không quá khoảng 6 tháng?
- Người đi cùng có ai cần đi làm ở Tây Ban Nha không?
Nếu còn phân vân giữa các diện, công cụ chọn chương trình hỏi đúng những câu này và gợi ý diện phù hợp với nguồn thu nhập của gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Có thẻ không lao động Tây Ban Nha được làm freelance không?
Không. Diện cư trú không lao động cấm mọi hoạt động nghề nghiệp, kể cả làm tự do qua mạng cho khách nước ngoài. Người làm tự do có khách hàng ngoài Tây Ban Nha nên xem diện du mục số, trong đó việc từ công ty Tây Ban Nha được phép tối đa 20%.
Đang giữ thẻ không lao động có đổi sang thẻ du mục số được không?
Không được nếu lý do là anh chị đã làm việc từ xa trong lúc giữ thẻ không lao động, vì như vậy là thừa nhận vi phạm điều kiện của thẻ. Người biết mình sẽ làm việc nên nộp diện du mục số ngay từ đầu.
Nhận cổ tức từ công ty ở Việt Nam có bị coi là làm việc không?
Cổ tức từ cổ phần nắm giữ là thu nhập thụ động, phù hợp với diện không lao động. Nhưng nếu anh chị trực tiếp điều hành công ty hằng ngày thì ranh giới không còn rõ, nên nhờ luật sư xem cụ thể vai trò của mình trước khi nộp.
Làm online lén khi giữ thẻ không lao động thì bị phát hiện thế nào?
Người sống ở Tây Ban Nha hơn 183 ngày là người cư trú thuế và phải khai thu nhập toàn cầu. Lương hoặc tiền dự án sẽ hiện trong tờ khai và sao kê, mâu thuẫn với diện đang giữ, và có thể ảnh hưởng đến gia hạn cũng như các lần xin cư trú sau.
Vợ giữ thẻ không lao động theo chồng có được đi làm không?
Người thân đi theo diện không lao động cũng không được làm việc. Nếu gia đình có người cần đi làm, nên để người có công việc từ xa đứng đơn diện du mục số, vì người thân đi theo diện đó được làm việc tại Tây Ban Nha.
Học tiếng hoặc học thêm ở Tây Ban Nha có vi phạm diện không lao động không?
Học tập không phải là làm việc nên thường không mâu thuẫn với diện này. Tuy vậy, khoá học có kèm thực tập hưởng lương hoặc hợp đồng làm việc thì cần hỏi trước, vì phần có thu nhập có thể bị coi là hoạt động lao động.
Thông tin trong bài là tham khảo theo văn bản và hướng dẫn tại thời điểm cập nhật; quy định có thể thay đổi. Quyết định cấp visa, thẻ cư trú thuộc cơ quan có thẩm quyền.