Làm freelance có xin được visa du mục số châu Âu không?
Được. Cả diện du mục số Tây Ban Nha lẫn visa D8 Bồ Đào Nha đều nhận người làm tự do, với điều kiện anh chị có hợp đồng với khách hàng ở ngoài nước sở tại, tiền về đều đặn và đủ ngưỡng thu nhập. Riêng Tây Ban Nha cho nhận thêm việc của công ty Tây Ban Nha nhưng không quá 20% tổng hoạt động, và người làm tự do phải tự đăng ký đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tự doanh (RETA).
Chỗ khó của người làm tự do không nằm ở chuyện "có được hay không", mà ở chỗ chứng minh mình là người làm nghề thật, có khách thật và thu nhập ổn định. Phần dưới đi qua cách ba nước nhìn người làm tự do, những kiểu thu nhập hay bị hỏi lại và cách tự kiểm hồ sơ, tính đến 11/2026.
Làm tự do được, nhưng phải là làm tự do có hợp đồng
Cán bộ xét hồ sơ du mục số không ác cảm với người làm tự do. Thứ họ tránh là hồ sơ không chứng minh được quan hệ làm việc: vài lần nhận tiền lẻ tẻ, không hợp đồng, không hoá đơn, không rõ khách là ai. Với người làm thuê, hợp đồng lao động và bảng lương nói thay tất cả. Với người làm tự do, anh chị phải tự dựng lại bức tranh đó bằng giấy tờ.
Bức tranh tốt có ba lớp. Lớp thứ nhất là hợp đồng dịch vụ với từng khách hàng chính, có thời hạn, phạm vi công việc và cách thanh toán. Lớp thứ hai là hoá đơn hoặc biên bản nghiệm thu cho từng đợt việc. Lớp thứ ba là sao kê cho thấy tiền thật sự về tài khoản đứng tên anh chị, đúng số, đúng nhịp.
Hai khách lớn trả đều mỗi tháng thuyết phục hơn mười khách nhỏ trả rời rạc, kể cả khi tổng tiền bằng nhau. Nếu đang có nhiều khách nhỏ, việc nên làm trước khi nộp là chuyển một vài khách quen sang hợp đồng dài hạn, trả theo tháng.
Ba nước nhìn người làm tự do thế nào
Trong ba nước người Việt hay cân nhắc, cách đối xử với người làm tự do khác nhau rõ rệt, tính đến 11/2026:
| Nước | Diện phù hợp | Người làm tự do được không | Điểm cần nhớ |
|---|---|---|---|
| Tây Ban Nha | Du mục số | Được | Việc từ công ty Tây Ban Nha không quá 20% tổng hoạt động; tự đăng ký RETA; cần bằng cấp hoặc 3 năm kinh nghiệm |
| Bồ Đào Nha | D8 | Được | Hợp đồng dịch vụ hoặc giấy tờ dịch vụ đã cung cấp; thu nhập bình quân 3 tháng từ 3.680 € |
| Pháp | Không có diện du mục số riêng trong các chương trình đang tư vấn | Không theo diện visiteur | Visa visiteur cấm mọi hoạt động nghề nghiệp, kể cả tự doanh và làm tự do |
Pháp là chỗ hay bị hiểu nhầm nhất. Visa dài hạn diện khách của Pháp yêu cầu cam kết viết tay không làm việc; nhận dự án cho khách nước ngoài trong lúc ở Pháp bằng visa này là vi phạm điều kiện cư trú, dù tiền về tài khoản Việt Nam.
Quy tắc 20% ở Tây Ban Nha hiểu thế nào cho đúng
Chỉ áp cho người làm tự do. Người làm thuê theo diện du mục số chỉ được làm cho chính công ty nước ngoài đã nêu trong hồ sơ, không có phần 20% nào cả.
Tính trên tổng hoạt động. Ví dụ giả định: tổng thu 4.000 €/tháng thì phần việc từ công ty Tây Ban Nha nên giữ ở mức 800 € trở xuống. Cách đo cụ thể theo doanh thu hay khối lượng việc nên được tư vấn viên xác nhận, vì hai cách có thể cho kết quả khác nhau.
Theo dõi suốt thời gian giữ thẻ, không chỉ lúc nộp. Khách Tây Ban Nha thường tăng dần sau khi anh chị sống ở đó vài năm. Đến kỳ gia hạn 2 năm, hồ sơ vẫn phải cho thấy anh chị đủ điều kiện, nên cần ghi chép hoá đơn tách riêng theo nhóm khách ngay từ đầu.
Khi khách Tây Ban Nha vượt hẳn phần nước ngoài. Đó là dấu hiệu công việc đã chuyển thành tự doanh tại Tây Ban Nha. Diện phù hợp lúc đó có thể là tự doanh theo chế độ chung, cần được xem xét riêng chứ không cố giữ thẻ du mục số.
Hồ sơ của người làm tự do cần có gì
Ngoài những giấy tờ chung của diện du mục số, người làm tự do thường cần thêm các nhóm sau:
- Hợp đồng dịch vụ với khách chính, đã chạy ít nhất 3 tháng tính đến ngày nộp (với Tây Ban Nha).
- Giấy tờ cho thấy khách hàng là doanh nghiệp hoạt động thật: thông tin đăng ký, trang giới thiệu, hoặc thư xác nhận của khách. Diện Tây Ban Nha đòi công ty nước ngoài hoạt động từ 1 năm; cách áp điều kiện này cho từng khách của người làm tự do nên được xác nhận trên hồ sơ cụ thể.
- Hoá đơn và sao kê các tháng gần nhất, khớp từng khoản.
- Bằng cấp, hoặc giấy tờ chứng minh từ 3 năm kinh nghiệm trong đúng nghề: hợp đồng cũ, hoá đơn các năm trước, thư xác nhận của khách lâu năm.
- Hồ sơ năng lực ngắn gọn cho thấy nghề nghiệp: sản phẩm đã làm, khách tiêu biểu. Không bắt buộc ở mọi nơi, nhưng giúp cán bộ xét hiểu nhanh anh chị làm gì.
Mọi giấy tờ tiếng Việt phải dịch sang ngôn ngữ của nước nộp và hợp pháp hoá theo yêu cầu. Hợp đồng ký bằng tiếng Anh với khách nước ngoài vẫn có thể phải dịch.
Những kiểu thu nhập tự do hay bị hỏi lại
Tiền qua nền tảng nhận việc hoặc ví điện tử. Không sai, nhưng phải nối được hai đầu: sao kê của nền tảng ghi khách trả bao nhiêu, và sao kê ngân hàng ghi tiền rút về bao nhiêu, ngày nào.
Khách là cá nhân, không phải doanh nghiệp. Khó chứng minh điều kiện "công ty hoạt động từ 1 năm". Nên để phần lớn thu nhập đến từ khách là tổ chức.
Khách là công ty của người thân. Cán bộ xét sẽ đặt câu hỏi về tính độc lập của quan hệ. Không cấm, nhưng cần hợp đồng, hoá đơn và lịch sử làm việc đủ dày.
Một khoản lớn duy nhất trước ngày nộp. Trông như dựng thu nhập cho hồ sơ. Thu nhập đều 3–6 tháng có giá trị hơn một khoản lớn.
Tiền mặt. Gần như không chứng minh được. Mọi khoản thu nên đi qua tài khoản ngân hàng đứng tên anh chị.
RETA: người làm tự do tự đăng ký bảo hiểm xã hội
Việt Nam chưa có hiệp định an sinh xã hội với Tây Ban Nha, nên người làm tự do theo diện du mục số phải tự đăng ký chế độ tự doanh RETA và đóng hằng tháng tại Tây Ban Nha. Không có công ty nào làm thay phần này. Bù lại, cam kết đóng bảo hiểm xã hội được tính thay cho yêu cầu mua bảo hiểm y tế tư nhân.
Mức đóng thay đổi theo thu nhập khai báo và theo từng năm, nên bài này không ghi con số; tư vấn viên tính theo thu nhập cụ thể khi lập kế hoạch tài chính. Điều quan trọng là đưa khoản này vào bảng tính ngay từ đầu: thu nhập vượt ngưỡng nhưng sau khi trừ bảo hiểm xã hội, thuế và tiền nhà mà không đủ sống thì kế hoạch vẫn hỏng.
Phân biệt người làm thuê và người tự do trong chuyện này có ở bài du mục số Tây Ban Nha có phải đóng bảo hiểm xã hội không.
Tự kiểm trong 15 phút trước khi quyết định
Trả lời lần lượt các câu dưới đây, câu nào "chưa" thì đó là việc phải làm trước khi nộp:
- Phần lớn thu nhập có đến từ khách là tổ chức ở ngoài nước định đến không?
- Khách chính đã có hợp đồng dịch vụ bằng văn bản, chạy được ít nhất 3 tháng chưa?
- Thu nhập thực nhận mỗi tháng có vượt ngưỡng của nước đó với khoảng dư 10–15% không?
- Mọi khoản thu đều về một tài khoản ngân hàng đứng tên mình, đối chiếu được với hoá đơn chưa?
- Có bằng cấp hoặc giấy tờ chứng minh từ 3 năm kinh nghiệm trong đúng nghề chưa?
- Đã tính khoản bảo hiểm xã hội tự đóng vào ngân sách hằng tháng chưa?
Sáu câu "có" là hồ sơ đã có xương sống. Cách sắp giấy tờ thu nhập cho khớp nhau có ở bài chứng minh thu nhập làm từ xa cho hồ sơ visa.
Câu hỏi thường gặp
Freelancer nhận việc qua nền tảng quốc tế có xin du mục số được không?
Được, nếu chứng minh được khách hàng, số tiền và dòng tiền về tài khoản đứng tên mình. Cần nối sao kê của nền tảng với sao kê ngân hàng, và nên có hợp đồng hoặc thoả thuận dài hạn với các khách chính thay vì chỉ có các đơn lẻ.
Người làm tự do có được nhận việc của công ty Tây Ban Nha không?
Có, nhưng phần việc từ công ty Tây Ban Nha không được vượt quá 20% tổng hoạt động. Giới hạn này kéo dài suốt thời gian giữ thẻ, nên cần ghi chép hoá đơn tách theo nhóm khách để còn chứng minh khi gia hạn.
Làm freelance với visa visiteur Pháp có được không?
Không. Visa dài hạn diện khách của Pháp cấm mọi hoạt động nghề nghiệp, gồm cả tự doanh và làm tự do, dù khách ở nước ngoài và tiền về tài khoản Việt Nam. Người cần làm việc nên chọn diện khác.
Không có bằng đại học, freelancer có xin du mục số Tây Ban Nha được không?
Được nếu chứng minh được từ 3 năm kinh nghiệm trong đúng nghề. Giấy tờ thường dùng là hợp đồng và hoá đơn các năm trước, thư xác nhận của khách lâu năm, tất cả cần dịch và hợp pháp hoá theo yêu cầu.
Freelancer có phải tự đóng bảo hiểm xã hội ở Tây Ban Nha không?
Có. Người làm tự do theo diện du mục số tự đăng ký chế độ tự doanh RETA và đóng hằng tháng tại Tây Ban Nha. Mức đóng phụ thuộc thu nhập khai báo và đổi theo năm, nên tính khoản này vào ngân sách trước khi quyết định.
Thu nhập tự do lúc cao lúc thấp có ảnh hưởng hồ sơ không?
Có ảnh hưởng. Với D8 Bồ Đào Nha, ngưỡng tính theo bình quân 3 tháng nên tháng thấp có thể được bù. Với Tây Ban Nha, thu nhập đều sát mức yêu cầu mỗi tháng an toàn hơn. Dao động mạnh nên kèm lời giải thích ngắn.
Thông tin trong bài là tham khảo theo văn bản và hướng dẫn tại thời điểm cập nhật; quy định có thể thay đổi. Quyết định cấp visa, thẻ cư trú thuộc cơ quan có thẩm quyền.